Ödemiş'ten bilim dünyasına yeni bir bitki türü

İzmir’de yürütülen bilimsel çalışmalar, Batı Anadolu’ya özgü yeni bir bitki türünün keşfiyle sonuçlandı. Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Hasan Yıldırım’ın da yer aldığı araştırma ekibi, yeni türü bilim dünyasına kazandırdı.
İzmir’in Ödemiş ilçesinde gerçekleştirilen arazi ve laboratuvar çalışmaları sonucunda tanımlanan bitkiye, bilimsel olarak Umbilicus choripetalus, Türkçe olarak ise “İzmir Göbekotu” adı verildi. Tür, uluslararası saygın taksonomi dergisi Phytotaxa’da yayımlanan makale ile bilimsel kayıtlara geçti.
Prof. Dr. Hasan Yıldırım, İzmir Göbekotu’nun göbekotu cinsi içinde bugüne kadar bilinen tüm türlerden belirgin şekilde ayrıldığını belirterek, türün en dikkat çekici özelliğinin çiçek yapısı olduğunu söyledi. Yıldırım, taç yapraklarının tabana kadar tamamen ayrıldığı ve yıldız biçimli bir çiçeğe sahip olan bu yapının, göbekotu cinsi içinde ilk kez gözlemlendiğini ifade etti.
Yeni türün yalnızca Ödemiş’teki Ovacık Platosu’nda, 1300–1400 metre rakımda ve volkanik kaya çatlaklarında yetiştiğini belirten Yıldırım, bu özelliğin bitkiyi ekolojik açıdan da özgün kıldığını vurguladı. Yakın akrabalarının kireçtaşı zeminlerde yetiştiğini hatırlatan Yıldırım, İzmir Göbekotu’nun farklı jeolojik koşullara uyum sağlamasıyla ayrıştığını dile getirdi.
Çalışma kapsamında bitkinin genetik yapısının da incelendiğini aktaran Yıldırım, DNA analizlerinin türün yakın akrabalarıyla ilişkili olmakla birlikte genetik olarak ayrı ve izole bir soy oluşturduğunu ortaya koyduğunu söyledi. Bu bulgularla birlikte, İzmir Göbekotu’nun göbekotu cinsi içinde Türkiye’ye özgü ilk endemik tür olarak tanımlandığını kaydetti.
Yaklaşık 550 bireylik tek bir popülasyonla bilinen türün korunmasının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Yıldırım, Uluslararası Doğayı Koruma Birliği kriterlerine göre “Hassas (Vulnerable)” statüsünün önerildiğini belirtti. Bu keşfin, Anadolu’nun yeterince bilinmeyen biyolojik çeşitliliğine ve doğal mirasının korunmasının önemine güçlü bir bilimsel kanıt sunduğunu ifade etti.
Etiketler
#İzmirGöbekotu #BilimselKeşif #EgeÜniversitesi #Botanik #Biyoçeşitlilik #EndemikTür #Ödemiş #DoğalMiras