Lisans, lisansüstü öğrenciler, il genelinde farklı kamu kurum kuruluşlarında görevli
yetkililer ile özel gereksinimleri olan öğrenci ailelerinin katılım gösterdiği etkinliğe Milli
Eğitim Bakanlığı’na bağlı İzmir’in Karabağlar ilçesinde Seniha Mayda Ortaokulu Türkçe
Öğretmeni aynı zamanda Eğitimde Görme Engelliler Derneği (EGED) İzmir Temsilcisi
Ali Köse konuşmacı olarak katıldı. Açılış konuşmasında Özel Eğitim Uygulama ve
Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Kayhan temel hedeflerinin, ulusal ve uluslararası
yasal düzenlemeler ile güvence altına alınan her bireyin yasal hakları çerçevesinde
erişilebilir, sürdürülebilir eğitim öğretim hizmetlerine dikkat çekmek; bu amaçla tam
katılımı temel alan etkili uygulamaları, teknoloji destekli öğretimsel uyarlamaları tanıtmak
olduğunu belirtti. Yükseköğretime geçiş ve üniversite yaşamında hayatı kolaylaştırıcı
uyarlamalara dikkat çekilen söyleşide konuk Köse, özel gereksinim alanlarına yönelik
eğitim öğretim materyallerini tanıttı, işbirliğinin önemine değindi.
Moderatör Doç. Dr. Kayhan ise yükseköğretim yaşamında öğrencilere yönelik
yapılan çalışmaların erişilebilir, kalıcı ve nitelikli hale gelmesi açısından izleme
değerlendirmenin öneminin altını çizdi. Doç. Dr. Kayhan, "Erişilebilirliğin hakları temel
alan bir kavram olduğuna ve her bireyin dilediği an, ihtiyaçları doğrultusunda bilgiye,
ürüne, hizmete tam ve bağımsız olarak ulaşabilmesi ve bundan yararlanabilmesi anlamı
ifade ettiğini belirtti. EGED İzmir Temsilcisi Köse “Eğitimde Erişilebilirlik ve Haklar”
başlıklı bir sunum yaptı. Sunumunda hak temelli eğitimden söz eden Köse,
"Anayasamızda da bahsedildiği gibi, tüm bireyler yasalar önünde eşittir ve haklar her
bireyin gereksinimlerine göre düzenlemeleri kapsamaktadır. Eşitliğin sağlanması adına
hak temelli uygulamalara önem verilmesi gerekir. Yaşamın her alanında her bireyin fırsat
eşitliğine dayalı bu haklardan yararlanması ise ancak çalışmaların izlenmesi, daha nitelikli
hale getirilmesi ile mümkün olmaktadır. Bu anlamda eğitim öğretim süreci her öğrencinin
tam katılım sağlayabileceği şekilde düzenlenmelidir’’ dedi.
Eğitim öğretimde erişilebilirlik açısından bireyin kendisi ile ailesinin de haklar
konusunda bilgi sahibi olmasının önemini vurgulayan Köse, öğrencinin öğretimsel
düzenleme konusunda nasıl bir talepte bulunabileceğini bilmesi önem taşır.
Yükseköğretime hazırlanırken kurslar, sınavlar, kaynak materyaller gibi birçok konuda
bireyin süreci birebir takip etmesi gerekir. Özellikle teknolojik ilerlemeler ve bu
ilerlemelerin erişilebilir uygulamalara dönüştürülmesi gerekmektedir" dedi.
“Evrensel tasarım kavramı, tam erişimi mümkün kılar”
Engelli bireyler için eğitimde erişilebilirlik konusuna Evrensel Tasarım ilkeleri
açısından dikkat çeken Köse, "Erişilebilirlik çok geniş bir kavram olsa da, engelliler
açısından bilgi ve mekân kavramları bağlamında sınırlandırılabilmektedir. Oysa
erişilebilirlik tek veya birkaç alan ile sınırlandırılmayacak kadar kapsayıcı bir kavramdır,
yaşamın tüm alanlarını içermektedir, dedi. Fiziki erişilebilirliğe örnek olarak mimari
yapıların kullanıcının en az fiziksel çaba ile erişebileceği şekilde bağımsız yaşam
alanlarına dönüştürülmesi, uygun rampaların olması, asansörlerin kat tuşlarının uygun
yükseklikte yapılması, görme engelliler için sesli yönlendirme, Braille Alfabe kullanımı
işitme engelliler için işaret dili, alt yazı sistemleri eklenmiş bilgilendirici, yönlendirici
tasarım düzenlemeleri gerektiğini paylaşan Köse, eğitimde erişilebilirliğin önemini
vurguladı. Gerek bilgiye erişim açısından teknolojik ürünler, gerekse günlük yaşamı
kolaylaştırıcı ürünlerin hiçbir ayrım gözetmeksizin üretilmesi, kullanışlı olması gerektiğini
belirtti.
Yükseköğretime devam eden her öğrencinin gerek kampüs gerekse kampüs dışı
yaşamda akademik, sosyal, kültürel ve diğer alanlarda tam ve bağımsız katılımını
destekleyici düzenlemelerin önemine değinen Doç. Dr. Kayhan ise bu anlamda Ege
Üniversitesinin engelsiz bir üniversite olması adına çalışmalar gerçekleştirdiğini belirtti.
Ayrıca Doç. Dr. Kayhan, çalışmalara destekleri için Rektör Prof. Dr. Necdet Budak’a
teşekkür etti. Ege Üniversitesi olarak her öğrencimizin bilgiye erişimi, üniversite yaşamına
tam katılımı amacıyla Engelsiz Ege Koordinatörlüğü ile işbirliği çalışmalarından da söz
eden Doç. Dr. Kayhan, fiziki alanların, akademik yaşamın ve sosyal etkinliklerin
erişilebilir olması için engelli öğrencilerimizle birebir planlama yapılması gerektiği ve
birimlerin işbirliğine vurgu yaptı.
Soru cevap bölümü ile devam eden söyleşi sonunda Doç. Dr. Nilay Kayhan ve Köse
katılımcılara teşekkür etti.
yetkililer ile özel gereksinimleri olan öğrenci ailelerinin katılım gösterdiği etkinliğe Milli
Eğitim Bakanlığı’na bağlı İzmir’in Karabağlar ilçesinde Seniha Mayda Ortaokulu Türkçe
Öğretmeni aynı zamanda Eğitimde Görme Engelliler Derneği (EGED) İzmir Temsilcisi
Ali Köse konuşmacı olarak katıldı. Açılış konuşmasında Özel Eğitim Uygulama ve
Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Kayhan temel hedeflerinin, ulusal ve uluslararası
yasal düzenlemeler ile güvence altına alınan her bireyin yasal hakları çerçevesinde
erişilebilir, sürdürülebilir eğitim öğretim hizmetlerine dikkat çekmek; bu amaçla tam
katılımı temel alan etkili uygulamaları, teknoloji destekli öğretimsel uyarlamaları tanıtmak
olduğunu belirtti. Yükseköğretime geçiş ve üniversite yaşamında hayatı kolaylaştırıcı
uyarlamalara dikkat çekilen söyleşide konuk Köse, özel gereksinim alanlarına yönelik
eğitim öğretim materyallerini tanıttı, işbirliğinin önemine değindi.
Moderatör Doç. Dr. Kayhan ise yükseköğretim yaşamında öğrencilere yönelik
yapılan çalışmaların erişilebilir, kalıcı ve nitelikli hale gelmesi açısından izleme
değerlendirmenin öneminin altını çizdi. Doç. Dr. Kayhan, "Erişilebilirliğin hakları temel
alan bir kavram olduğuna ve her bireyin dilediği an, ihtiyaçları doğrultusunda bilgiye,
ürüne, hizmete tam ve bağımsız olarak ulaşabilmesi ve bundan yararlanabilmesi anlamı
ifade ettiğini belirtti. EGED İzmir Temsilcisi Köse “Eğitimde Erişilebilirlik ve Haklar”
başlıklı bir sunum yaptı. Sunumunda hak temelli eğitimden söz eden Köse,
"Anayasamızda da bahsedildiği gibi, tüm bireyler yasalar önünde eşittir ve haklar her
bireyin gereksinimlerine göre düzenlemeleri kapsamaktadır. Eşitliğin sağlanması adına
hak temelli uygulamalara önem verilmesi gerekir. Yaşamın her alanında her bireyin fırsat
eşitliğine dayalı bu haklardan yararlanması ise ancak çalışmaların izlenmesi, daha nitelikli
hale getirilmesi ile mümkün olmaktadır. Bu anlamda eğitim öğretim süreci her öğrencinin
tam katılım sağlayabileceği şekilde düzenlenmelidir’’ dedi.
Eğitim öğretimde erişilebilirlik açısından bireyin kendisi ile ailesinin de haklar
konusunda bilgi sahibi olmasının önemini vurgulayan Köse, öğrencinin öğretimsel
düzenleme konusunda nasıl bir talepte bulunabileceğini bilmesi önem taşır.
Yükseköğretime hazırlanırken kurslar, sınavlar, kaynak materyaller gibi birçok konuda
bireyin süreci birebir takip etmesi gerekir. Özellikle teknolojik ilerlemeler ve bu
ilerlemelerin erişilebilir uygulamalara dönüştürülmesi gerekmektedir" dedi.
“Evrensel tasarım kavramı, tam erişimi mümkün kılar”
Engelli bireyler için eğitimde erişilebilirlik konusuna Evrensel Tasarım ilkeleri
açısından dikkat çeken Köse, "Erişilebilirlik çok geniş bir kavram olsa da, engelliler
açısından bilgi ve mekân kavramları bağlamında sınırlandırılabilmektedir. Oysa
erişilebilirlik tek veya birkaç alan ile sınırlandırılmayacak kadar kapsayıcı bir kavramdır,
yaşamın tüm alanlarını içermektedir, dedi. Fiziki erişilebilirliğe örnek olarak mimari
yapıların kullanıcının en az fiziksel çaba ile erişebileceği şekilde bağımsız yaşam
alanlarına dönüştürülmesi, uygun rampaların olması, asansörlerin kat tuşlarının uygun
yükseklikte yapılması, görme engelliler için sesli yönlendirme, Braille Alfabe kullanımı
işitme engelliler için işaret dili, alt yazı sistemleri eklenmiş bilgilendirici, yönlendirici
tasarım düzenlemeleri gerektiğini paylaşan Köse, eğitimde erişilebilirliğin önemini
vurguladı. Gerek bilgiye erişim açısından teknolojik ürünler, gerekse günlük yaşamı
kolaylaştırıcı ürünlerin hiçbir ayrım gözetmeksizin üretilmesi, kullanışlı olması gerektiğini
belirtti.
Yükseköğretime devam eden her öğrencinin gerek kampüs gerekse kampüs dışı
yaşamda akademik, sosyal, kültürel ve diğer alanlarda tam ve bağımsız katılımını
destekleyici düzenlemelerin önemine değinen Doç. Dr. Kayhan ise bu anlamda Ege
Üniversitesinin engelsiz bir üniversite olması adına çalışmalar gerçekleştirdiğini belirtti.
Ayrıca Doç. Dr. Kayhan, çalışmalara destekleri için Rektör Prof. Dr. Necdet Budak’a
teşekkür etti. Ege Üniversitesi olarak her öğrencimizin bilgiye erişimi, üniversite yaşamına
tam katılımı amacıyla Engelsiz Ege Koordinatörlüğü ile işbirliği çalışmalarından da söz
eden Doç. Dr. Kayhan, fiziki alanların, akademik yaşamın ve sosyal etkinliklerin
erişilebilir olması için engelli öğrencilerimizle birebir planlama yapılması gerektiği ve
birimlerin işbirliğine vurgu yaptı.
Soru cevap bölümü ile devam eden söyleşi sonunda Doç. Dr. Nilay Kayhan ve Köse
katılımcılara teşekkür etti.
